Research Information Management System

Recent Additions

Some of the metrics are blocked by your
consent settings
Moğol Törenlerinde İçkinin Siyasi Ve Sosyal Boyutları
(2026)
Özel, Esra
13. yüzyılda Cengiz Han liderliğinde kurulan Moğol İmparatorluğu’nda içki, sadece bir tüketim nesnesi olarak değil; siyasal meşruiyetin inşası, toplumsal düzenin oluşturulması ve ritüel temsillerin gerçekleştirilmesi açısından çok katmanlı ve işlevsel bir kültürel pratik olarak ön plana çıkmaktadır. Konar-göçer yaşam tarzına sahip Moğollar için içki tüketimi, bireysel bir alışkanlıktan öte, sosyal ilişkilerin düzenlenmesi, liderliğin güçlendirilmesi ve siyasal birlikteliklerin pekiştirilmesinde merkezi bir rol oynamıştır. Kurultaylar, tahta çıkma törenleri, diplomatik görüşmeler, askeri zafer kutlamaları ve bayramlar gibi törensel etkinliklerde gerçekleştirilen içki sunumları; cömertlik, sadakat ve hiyerarşik düzenin sembolik göstergesi olarak değerlendirilmiştir. Özellikle “kadeh değiştirme” ritüelleri, yalnızca bir güvenlik önlemi değil; aynı zamanda siyasal sadakat ve sosyal bütünleşmenin ifadesi olarak önemli işlevler üstlenmiştir. İçkinin törensel kullanımı, doğa, insan ve kutsal arasındaki ilişkiyi açıklayan Şamanist inanç sistemleriyle doğrudan bağlantılıdır. Dört yöne içki serpme gibi kozmolojik uygulamalar, içkiye kutsal ve kozmik bir anlam yüklemiştir. Ayrıca, seyyahların gözlemleri, içkinin yalnızca saray törenlerinde değil, halk arasında da toplumsal birlikteliği güçlendiren merkezi bir unsur olduğunu doğrulamaktadır. Ancak mevcut literatürde Moğol tarihine dair çalışmalar daha çok askeri yapılar, fetihler ve yönetsel kurumlar üzerinde yoğunlaşmakta; gündelik yaşam pratikleri ve özellikle içki kültürü gibi konular görece ihmal edilmektedir. Bu çalışma, seyahatnameler ve tarihi kaynaklar ışığında, içkinin törensel, siyasal ve kültürel boyutlarını çok boyutlu bir yaklaşımla ele alarak Moğol toplumunun sembolik dünyasına yeni bir bakış açısı sunmayı amaçlamaktadır.
Some of the metrics are blocked by your
consent settings
Nargin Adası’ndaki Türk Esirler Konulu Edebî Eserler
(2026)
Baldane, Orhan
Bu çalışmada öncelikle Nargin Adası hakkında temel bilgiler verildikten sonra konusunu Nargin Adası’ndaki esaretten alan edebî eserler değerlendirilmiştir. Yaptığımız taramalar neticesinde Nargin Adası’nda yaşananların ana konu olduğu ya da olay örgüsü içinde önemli bir yan konu olduğu 5 farklı edebî türde 26 eser tespit edilmiştir. Roman, şiir, tiyatro, hatırat ve günlük türlerinde kaleme alınmış olan bu eserlerin 12’si Azerbaycan’da, 14’ü ise Türkiye’de yayımlanmıştır. Roman ve tiyatro türündeki eserlerin 2000’li yıllardan sonra yazılmış olması Sovyetler Birliği döneminde ilişkilerin yeterli seviyede olmaması ve bu ilişkilerin 1991 sonrasında tekrar güçlü bir şekilde kurulmasıyla ilgilidir. Şiir türündeki eserlerin tamamı Nargin’deki esaretin devam ettiği günlerde kaleme alınmıştır. Bu da şiirin boyut olarak kısa olması ve insanları duygu yönünden daha hızlı harekete geçirmesiyle ilgilidir. Hatırat türündeki eserler doğal olarak Nargin’deki esaret günlerinden sonraki yıllarda geriye dönük yazılmış eserlerdir. Günlük türündeki eser ise bir Türk esirin esaret günlerinde kaleme almış olmasından dolayı oldukça önemli bir içeriğe sahiptir. Türk tarihinin önemli olaylarından biri olan Nargin Adası’ndaki esaret sürecinden hareketle yazılan bu eserlerin ana hatlarıyla ortak noktaları; adadaki olumsuz vaziyete dikkat çekmeleri ve Azerbaycan Türklerinin esirleri kurtarmak için gösterdikleri olağanüstü çabaya vurgu yapmalarıdır.
Some of the metrics are blocked by your
consent settings
Ğazar Pʿarpetsʿi̇’ni̇n Anlatısında Eftali̇tleri̇n Vahaneanc Ayaklanmasındaki̇ Etki̇si̇ Ve Temsili
(2026)
Alizade, Oder
Bu çalışma, V. yüzyıl Armenia müverrihlerinden Ğazar Pʿarpetsʿi’nin eserinde yer alan Eftalitlerin, Güney Kafkasya’daki Sasani yönetimine karşı Hristiyan ayaklanması olan Vahaneanc isyanı (482- 484) bağlamındaki tarihsel etkisini ve temsiliyetini incelemektedir. Pʿarpetsʿi’nin olaylara dair kayıtları, diğer birincil tarihi kaynaklarla karşılaştırılarak değerlendirilmiş ve dönemin tarihsel bağlamı içinde anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada, eserin 1891 tarihli Venedik baskısı ile 1904 tarihli Tiflis baskısına dayanan Grabarca edisyon kritiği esas alınmıştır. Pʿarpetsʿi’nin ilgili kaydı, ele alınan dönemin çağdaşı olan Yunan, Süryani ve Alban tarihi kaynaklarındaki verilerle karşılaştırılarak incelenmiş, bu çerçevede Eftalitlerin etki ve temsil durumları, Hun dünyası içindeki konumu da ele alınmıştır. Bunun yanı sıra 484 yılında Peroʿz’un Eftalitler karşısında uğradığı ağır yenilginin, Güney Kafkasya’daki Hristiyan isyanlarının seyri üzerindeki belirleyici etkisi gösterilmeye çalışılmıştır. Eftalitlerin Sasaniler karşısındaki askerî başarıları, doğrudan bir ittifak ilişkisi bulunmaksızın, Hristiyan isyancılar açısından dolaylı bir kurtarıcı unsur haline gelmiş ve ayaklanmanın başarıya ulaşmasını sağlamıştır.
Some of the metrics are blocked by your
consent settings
Göç, Kültür Ve Aidiyet: Almanya’da Yaşayan İkinci Kuşak Türk İşçilerin Askerlik Sorunu
(2026)
Seyhan, Özlem
Almanya’nın iktisadi olarak bir kalkınma sürecine girdiği 1950’lerin sonunda ülkede sanayi ve madende çalışacak işgücü ihtiyacı doğmuştur. Dünya savaşlarında genç nüfusunun büyük bölümünü kaybeden Almanya, çeşitli ülkelerle yaptığı işgücü anlaşması ile yurtdışından işçi alımına başlamıştır. Bu bağlamda 1961 yılından itibaren Türkiye ile de bir anlaşma yapılmış ve Türk işçiler muhtelif tarihlerde Almanya’ya gönderilmiştir. Zaman içerisinde kültürel, coğrafi ve dini açıdan tamamen farklı bir ülkede çalışmaya başlayan ve daha sonra ailelerini de yanına alan Türk işçiler, sosyal ve ekonomik çeşitli sorunlarla mücadele etmek zorunda kalmıştır. Gençlerin eğitimi ve askerliği ise gurbetçilik bağlamında çok tartışılan meseleler haline gelmiştir. Bu çalışmada Almanya’da yaşayan ikinci kuşak işçilerin askerlik sorunu ve bedelli askerlik konusu ele alınmıştır. 1980 yılında çıkarılan bedelli askerlik kanununa yönelik eleştiriler ve Federal Almanya Bedelli Askerlik Girişimi (FEBAG) adlı derneğin çalışmaları ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bu makalede aidiyet ve kültürel uzaklıkla mücadele eden göçmenlerin ekonomik ve toplumsal meselelere yaklaşımı, bedelli askerlik tutarına neden itiraz edildiği ve ne gibi öneriler sunulduğu tartışılmıştır. Derneğin, askerlik özelinden yola çıkarak Almanya’da yaşayan Türklerin sorunlarına çözüm aradığı ve bir kamusal alan yaratma gayreti güttüğü görülmüştür. Çalışmanın ana kaynağı FEBAG’ın faaliyetleri ve ana haber bülteni Bedel gazetesidir. Ayrıca arşiv belgelerine, dönemin gazetelerine ve muhtelif telif eserlere de müracaat edilmiştir
Some of the metrics are blocked by your
consent settings
19. Yüzyılda Kafkasya’da Görev Yapan Rus Subaylarının Anılarında Çerkes Kadını
(2026)
Afandiyeva, Ulkar
Bu makalede, 19. yüzyılda Kafkasya’da görev yapan Rus subayları İvan Fyodoroviç Blaramberg, Semyon Mihayloviç Bronevskiy, Stepan Dmitriyeviç Neçayev, Karl Fyodoroviç Stal, Fyodor Fyodoroviç Tornau gibi isimlerin anılarında yer alan Çerkes kadınlarına dair tasvirleri incelemektedir. Söz konusu subaylar, Çerkes kadınlarının yalnızca dış görünüşlerini değil, aynı zamanda toplum içindeki konumlarını ve üstlendikleri rolleri de ayrıntılı biçimde aktarmışlardır. Kadınların zarif fiziksel özelliklerine dair yapılan betimlemeler, dönemin estetik anlayışını yansıtırken, bazı anlatılarda ise bu kadınlarla yaşanan duygusal yakınlaşmalar dikkat çekmektedir. Çalışma, bu tür gözlemler aracılığıyla Çerkes kadınlarının Rus subaylarının zihninde nasıl bir imaj kazandığını ve bu imajın hangi temsillerle şekillendiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır.